متن نامه بسیج دانشجویی دانشکده داروسازی به دکتر احمد توکلی
جناب آقای دکتر احمد توکلی
ریاست محترم مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی
سلام علیکم
احترامأ به استحضار میرساند مرکز پژوهشهای مجلس در پاسخ به درخواست جنابعالی ،پیرامون موضوع حق فنی نسخ دارویی که توسط بیماران به داروخانه ها پرداخت میشود تحقیقاتی را بعمل آورد و نتایج بررسی های خود را اینگونه اعلام کرد که «داروخانهها بابت حق فنی رایج شده از زمان جنگ هر سال 217 میلیارد تومان !!! از مردم دریافت میکنند و این مبلغ فقط مربوط به نسخ بیماران شهری میباشد» و در پایان رسیدگی هرچه سریعتر به این موضوع و حذف زود هنگام حق فنی داروخانهها را خواستار شد.
در این خصوص مورخ 11 آذر 1387 مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی گزارشی در مورد موضوع حق فنی داروخانهها منتشر نمود و در این گزارش به مواردی اشاره کرد که سبب شگفتی و تأثر جامعه داروسازی ایران گردید.
در این گزارش آمده است در دوران دفاع مقدس که در چارچوب سیاستثابت نگه داشتن قیمتها، قیمت دارو نیز به شدت کنترل میشد قدر مطلق سود داروخانهها نیز کاهش یافته بود و برای رفع مشکل داروخانه داران!! و جلوگیری از زیان و تعطیلی داروخانهها بنا به تصویب هیأت دولت وقت مقرر شد مبلغی تحت عنوان «حق فنی» برای جبران پائین بودن سود فروش دارو در داروخانهها در نظر گرفته شود که بعدها با سپری شدن دوران بحرانی دفاع مقدس و آزاد شدن قیمتها، قیمتدارو نیز دهها برابر رشد کرد و به تبع آن سود فروش دارو نیز به طور چشمگیری افزایش یافت ولی حق فنی داروخانهها با وجود رفع علل ایجاد کننده آن همچنان از بیماران دریافت میشود. همچنین در گزارش فوق اشاره شده است که در داروخانهها داروساز غیر از دستور مصرف نوشتن داروها هیچگونه خدمات دیگری ارائه نمیدهد و اگر هم مشاورهای ارائه میکند این مشاوره وظیفه اوست و هیچ ارتباطی با بیمار پیدا نمیکند که بر این اساس هزینه جداگانهای از او به عنوان حق فنی دریافت میشود!!!!
در پایان این گزارش آمده که موضوع دریافت حق فنی در داروخانهها در حال تبدیل شدن به یک حق غیرقابل خدشه میباشد و این در شرایطی است که بیماران به قدر کافی از بالا بودن سرسام آور قیمت دارو ناراضی هستند.
بسیج دانشجویی پس از انتشار گزارش مرکز پژوهش ها ضمن مشورت با نخبگان صنف داروسازی اقدام به بررسی کارشناسانه این گزارش نمودو با استخراج موارد متعددی از نکات مبهم ، سؤال برانگیز و اشتباه در گزارش فوق، نتایج بررسی های خود را ارائه مینماید:
1. در گزارش مرکز پژوهشها آمده است که حق فنی در شرایط بحرانی جنگ به تصویبهیأت دولت رسیده و علت تصویب آن جلوگیری از ورشکستگی داروخانه ها بوده است اما در این گزارش هیچگاه به این نکته دقت نکرده اندکه جلوگیری از وزشکستگی داروخانه ها در آن زمان تنها یک علت فرعی بوده و علت اصلی گنجاندن حق فنی در داروخانه، کمک به منطقی کردن اقتصاد داروخانه و نزدیک تر شدن به شاخصههای جهانی بوده است چرا که حق فنی داروخانه ها موضوعی کاملأ جا افتاده در سایر کشورها می باشد .
در اکثر قریب به اتفاق کشورها حق فنی در داروخانههااز بیماران دریافت می شود و البته عدد و رقم آن بسیار بالاتر از حق فنی در کشور ما میباشد. در کشوری همچون انگلستان به ازای هر قلم دارو مبلغ قابل توجهای حق فنی از بیماران دریافت میشود، و اگر مثلاً در نسخهای 4 قلم دارو وجود داشته باشد بیمار 4 بار حق فنی به داروخانه پرداخت می کند. در کشور آمریکا در هر نسخه فقط 1 قلم دارو نوشته میشود وحق فنی مربوط به هر نسخه ده ها برابر رقمی است که در کشور ما از بیماران دریافت می شود. در تعداد اندکی از کشورها که حق فنی از بیماران دریافت نمیشود سود فروش دارو برای داروخانه ها بسیار بالاست مثلاً در کشور فرانسه حق فنی وجود ندارد اما سود فروش دارو نزدیک به 50 درصد میباشد و این در شرایطی است که سود فروش دارو در ایران 15- 5 درصد است و تازه قیمت دارو در ایران به علت یارانههای دولتی بسیار کمتر از سایر کشورها میباشد و حدود یک دهم کشورهای پیشرفته و غیر پیشرفته است و موج عظیم قاچاق دارو به کشورهای همسایه خود گویای همین موضوع بوده و باز همین ارزانی دارو باعث شده که همان سود 15- 5 درصدی برای داروخانهها عدد قابل توجهای نباشد . نکته قابل توجه دیگر این که قبل از انقلاب که حق فنی داروخانه ها در کشورمان وجود نداشته، سود فروش دارو 40 درصد بوده است .
2. اصلاً مگر حق فنی مربوط به نسخهها چه قدر می باشد که مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با وجود این همه مشکلات در عرصههای مختلف اینچنین به آن پرداخته است.
هم اکنون حق فنی نسخ دارویی در داروخانههای دولتی حدود 300-250 تومان میباشد و این عدد در داروخانههای خصوصی 700-500 تومان است و مگر اعضای یک خانواده مثلاً 4 نفره چند بار در طول سال مبتلا به بیماری میشوند و به پزشک مراجعه میکنند و چند درصد این مراجعات منجر به تجویز دارو میشود که بخواهد حق فنی 500 تومانی آنان را تحت فشار قرار دهد؟!
3. در گزارش مرکز پژوهشها آمده است که بیماران به قدر کافی از بالا بودن سرسامآور قیمت دارو ناراضی هستند پس نباید هزینه دیگری تحت عنوان حق فنی از آنها گرفته شود.
سؤال اینجاست که مگر نمیدانید علت اصلی بالا بودن هزینههای درمانی و نارضایتی مردم عدم حمایت کامل توسط سازمانهای بیمهگر میباشد؟
مگر نه اینکه در بسیاری از کشورها وقتی فردی تحت پوشش سازمانهای بیمه گر قرار میگیرد کلیه هزینههای درمانی وی از جمله هزینهدریافت دارو رایگان محاسبه می شود؟ حال شما در کشور ما شرایطی را در نظر بگیرید که در نسخه یک بیمار مثلاً 5 قلم دارو نوشته شده و 4 قلم این داروها تحت پوشش سازمانهای بیمهگر نمیباشد و تازه 30 درصد هزینههمان یک قلم داروی بیمهای نیز توسط بیمار پرداخت میشود و فقط 70 درصد هزینهها توسط بیمه پرداخت میگردد. آیا این عادلانه است که بسیاری از داروهای پر مصرف بدون هیچگونه توجیه منطقی تحت پوشش سازمان های بیمه قرار نمیگیرند ؟و متأسفانه بدترین وضعیت بیمهها مربوط به بیمه تأمین اجتماعی و خدمات درمانی - مربوط به 2 قشر کارگر و کارمند جامعه - میباشد.
با شرایط فعلی مشخص است که علت اصلی نارضایتی مردم از هزینههای بالای درمانی ارتباطی با حق فنی 500 تومانی پیدا نمیکند و تازه اگر خیلی نگران مردم هستید ضمن اصلاح وضعیت بیمهها، حق فنی داروخانهها را نیز تحت پوشش سازمانهای بیمه گر قرار دهید، نه اینکه صورت مسئله را پاک کنید.
4. در گزارش مرکز پژوهشها آمده است که حق فنی در حال تبدیل شدن به یک حق غیرقابل خدشه است و میبایست هر چه سریعتر آن را حذف کرد!!
در جواب باید به این نکته اشاره نمود که حق فنی داروخانهها توسط سازمان نظام پزشکی و وزارت بهداشت تعیین و به تصویب هیأت دولت محترم میرسد و همان طور که قبلاً هم گفته شد حق فنی مقوله ای کاملأ جا افتاده و منطقی در سایر کشورها میباشد.
5. همچنین در این گزارش مرکز پژهشها، تصریح کرده است که مردم در داروخانهها غالباًً هیچ گونه خدماتی غیر از دستور مصرف نوشتن داروها دریافت نمیکنند.
سوال اینجاست که چند داروخانه را مورد بررسی قرار دادهاید و به این نتیجه رسیدهاید؟
هم اکنون در بسیاری از داروخانههای سراسر کشور دکتر داروساز علیرغم حجم سنگین کاری مشغول به ارائه انواع خدمات دارویی میباشد.
ارائه عوارض داروها، آشنا کردن بیمار با داروهای مصرفی،ارایه اطلاعات در خصوص مکمل های دارویی، بررسی تداخلات بین داروها، بررسی تداخلات داروها با بیماریها، موارد منع مصرف یا احتیاط مصرف داروها، مصرف داروها در دوران شیردهی و بارداری، تداخلات داروها با غذا و نحوه مصرف صحیح داروها تنها بخشی از خدماتی است که بسیاری از داروسازان در داروخانهها ارائه میدهند.به نظر شما ارایه این خدمات ارتباطی با بیمار پیدا نمی کند؟!!! آیا این صحیح است که کم کاری تعدادی از داروخانهها به پای همه نوشته شود؟
6. در گزارش فوق آمده است که صورتحساب ارایه شده توسط داروخانهها که به بیماران ارائه میشود مبهم بوده و برای دریافت یک دارو با قیمت مشخص چندین برابر ارزش آن دارو به عنوان حق فنی از بیمار مطالبه میشود!!!!
ایکاش مسؤولین محترم نیم نگاهی به قوانین و آیین نامه های موجود می انداختند. حق فنی داروهای بدون نسخه 15 درصد قیمت دارو تا سقف 200 تومان میباشد یعنی اگر قیمت اصلی یک دارو 100 تومان است از بیمار 115 تومان دریافت میشود واگر قیمت داروهای بدون نسخه فردی مثلأ سی هزار تومان شود از وی سی هزار و دویست تومان اخذ میگردد که به ترتیب 15 تومان و 200 تومان این مبالغ حق فنی است.
اگر صورت حساب ارائه شده به بیماران مبهم است و یا اصلاً صورتحسابی داده نمیشود پس داروخانهها را مجبور به ارائه صورتحساب نمائید درست مثل داروخانههای دولتی که در صورتحساب ارائه شده؛ قیمت اقلام دارویی، سهم پرداختی بیمه شده و حق فنی کاملاً مشخص شده است و نه اینکه به جای این کار صورت مسئله را پاک کنید
7. در پایان چند سؤال اساسی از جنابعالی داریم؛ منابع اطلاعاتی مرکز پژوهش ها در این تحقیقات چه بوده و با کدام نهادها و چه اشخاصی مشورت شده است؟آیا در تحقیقات انجام شده توسط مرکز پژوهشها ، در خصوص وضعیت حق فنی داروخانه ها در سایر کشورهای پیشرفته و در حال توسعه مطالعه ای صورت گرفته است؟!
در این تحقیقات جامعه آماری چه بوده و وضعیت چند داروخانه مورد بررسی قرار گرفتهاست؟ عدد نجومی و حیرتانگیز 217 میلیارد تومان از کجا و چگونه در آمده و مربوط به چه سالی می باشد!؟
مرکز پژوهش های مجلس به عنوان چشم تیز بین خانه ملت میبایست در بررسیهای خود شتابزدگی نکرده و گزارشهای کاملاً کارشناسانه ارائه نماید.مجلس خانه امید ملت و اقشار مظلوم جامعه است. در جامعه پزشک محوری که همواره حقوق داروسازان زیر پا گذاشته شده، انتظار ما از مجلس تدوین قوانینی است که به پر رنگ تر شدن نقش داروساز در نظام سلامت کمک کند.
در پایان بسیج دانشجویی دانشکدههای داروسازی سراسر کشور ضمن اعلام حمایت خود از مقوله حق فنی داروخانهها آنرا یک حق غیرقابل خدشه میداند و به مرکز پژوهشهای مجلس توصیه میکند به جای پرداختن به موضوعات بدیهی پژوهشهای خود را به مشکلات بزرگتر و اصلیتر نظام سلامت معطوف نماید که بسیاری از مشکلات و بیعدالتیها در نظام سلامت با تدوین قوانین مناسب و اصلاح قوانین موجود قابل برطرف شدن میباشد.
بسیج دانشجویی دانشکده های داروسازی دانشگاه های علوم پزشکی تهران- شهید بهشتی- تبریز- مشهد- اصفهان- شیراز- ساری-کرمانشاه- آزاد اسلامی- اهواز
رونوشت :
دفاتر ریاست محترم جمهوری ، ریاست محترم مجلس شورای اسلامی ،ریاست محترم قوه قضاییه ، مرکز پژوهش های مجلس ، سازمان نظام پزشکی ، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت ، انجمن داروسازان ایران ، سازمان بازرسی کل کشور ، کمیسیون بهداشت و درمان مجلس
